Lorafen, czyli lorazepam: wskazania, ryzyko i zasady recepty

Lorafen: skład i mechanizm działania

Lorafen produkują Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne „Polfa” S.A. Zawiera lorazepam, który chemicznie jest pochodną 1,4-benzodiazepiny i należy do leków przeciwlękowych o kodzie ATC N05BA06. Ogólne informacje o samej substancji i innych preparatach zebraliśmy na stronie o lorazepamie.

Lorazepam działa głównie na układ limbiczny i podwzgórze, czyli struktury mózgu, które regulują emocje. Zwiększa wrażliwość receptora GABA-A na kwas gamma-aminomasłowy, naturalny przekaźnik hamujący. Efekt kliniczny to przede wszystkim zmniejszenie lęku i ułatwienie zasypiania. Działanie rozluźniające mięśnie i przeciwdrgawkowe jest słabe.

Lorafen tłumi objawy, ale nie leczy przyczyny lęku. Jeśli sięgasz po niego regularnie, to sygnał, że plan leczenia warto omówić z psychiatrą prowadzącym. Tło porównawcze dla całej grupy znajdziesz w opisie benzodiazepin jako klasy leków.

Lorafen na co jest wskazany według ChPL

Charakterystyka Produktu Leczniczego wymienia dwa zastosowania, oba doraźne i krótkotrwałe:

• zaburzenia lękowe różnego pochodzenia, w tym lęk towarzyszący chorobom układu krążenia i przewodu pokarmowego,
• zaburzenia snu związane ze stanami wzmożonego lęku.

Lorafen nie zastąpi leczenia depresji ani psychozy

Benzodiazepin nie stosuje się w monoterapii depresji ani lęku związanego z depresją, bo takie leczenie może nasilić tendencje samobójcze. W tabeli działań niepożądanych ChPL odnotowuje myśli i próby samobójcze właśnie u osób z depresją leczonych tylko tym jednym lekiem. Benzodiazepiny nie są też wskazane w zaburzeniach psychotycznych.

ChPL podaje sposób stosowania dla dorosłych i dzieci powyżej 12 lat. U młodszych dzieci bezpieczeństwa i skuteczności lorazepamu nie ustalono.

Tabletki drażowane 1 mg i 2,5 mg

Lorafen jest dostępny jako tabletki drażowane w dwóch mocach: 1 mg i 2,5 mg. Przyjmuje się je doustnie, popijając niewielką ilością wody. Ile i jak często, ustala lekarz indywidualnie, dlatego nie podajemy tu schematu. ChPL zaleca najniższe dawki, które opanowują objawy, a u seniorów i osób osłabionych mniejszą dawkę na start.

Obie moce zawierają laktozę i sacharozę. Lorafenu nie należy przyjmować przy rzadkiej, dziedzicznej nietolerancji galaktozy albo fruktozy, przy niedoborze laktazy lub sacharazy-izomaltazy, a także przy zespole złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Tabletka 2,5 mg zawiera dodatkowo czerwień koszenilową (E 124), która może wywołać reakcję alergiczną.

Leku nie odstawia się nagle. ChPL wymaga zawsze stopniowej redukcji dawki, a u osób przyjmujących duże dawki lub stosujących lek dłużej niż 4 tygodnie odstawianie powinno przebiegać pod kontrolą lekarza.

Po jakim czasie działa Lorafen i ile utrzymuje się we krwi

Lorazepam dobrze wchłania się z przewodu pokarmowego. Szczyt stężenia we krwi przypada mniej więcej 2 godziny po przyjęciu tabletki. Biologiczny okres półtrwania wynosi około 12 godzin.

Wątroba przekształca lorazepam w nieaktywny glukuronian, który jest wydalany głównie z moczem. Okres półtrwania mówi, kiedy stężenie spada o połowę, a nie dokładnie, jak długo czujesz działanie. Senność, niepamięć i gorsza koncentracja mogą przy tym osłabiać czujność, co ChPL wiąże z ograniczeniem zdolności prowadzenia pojazdów.

Jak inne benzodiazepiny, Lorafen może wywołać niepamięć następczą: luki w pamięci zdarzeń sprzed kilku godzin. Przy wyższych dawkach to ryzyko jest większe. Z tego powodu ChPL radzi, by mieć zapewnione 7-8 godzin snu bez przerywania.

Działania niepożądane opisane w ChPL Lorafen

Objawy niepożądane dają o sobie znać głównie na starcie terapii, a potem zwykle słabną: z czasem albo gdy lekarz obniży dawkę. W całej grupie benzodiazepin najczęściej opisuje się dzienną senność, zawroty głowy, słabość mięśni oraz ataksję, a więc kłopoty z koordynacją ruchową.

W tabeli 4.8 ChPL Lorafen jako bardzo częste (u co najmniej 1 osoby na 10) podano senność i spowolnienie reakcji. Wśród pozostałych działań tabela wymienia m.in.:

• ból i zawroty głowy, splątanie, dezorientację, zaburzenia snu, euforię, impulsywność,
• niewyraźne lub podwójne widzenie, przy dużych dawkach niewyraźną mowę i zaburzenia pamięci,
• nudności i dolegliwości ze strony żołądka, suchość w jamie ustnej, lekkie obniżenie ciśnienia tętniczego,
• skórne reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka), zaburzenia czynności wątroby,
• ujawnienie się wcześniej nierozpoznanej depresji,
• reakcje paradoksalne: niepokój, bezsenność, pobudzenie i agresywność, częściej po alkoholu, u seniorów i u osób z chorobami psychicznymi.

Reakcje paradoksalne i ryzyko upadków

Jeśli po leku pojawią się pobudzenie, złość, agresja, koszmary, omamy albo zachowania zupełnie do ciebie niepodobne, ChPL zaleca przerwanie leczenia. Skontaktuj się wtedy z lekarzem i nie czekaj, aż minie samo.

U osób starszych sedacja i osłabienie mięśni zwiększają ryzyko upadków o poważnych następstwach. Mniejszą dawkę stosuje się również przy przewlekłej niewydolności oddechowej, bo lorazepam może osłabić oddychanie.

Lorafen a alkohol, opioidy i inne leki

Pod wpływem alkoholu lorazepam silniej hamuje pracę ośrodkowego układu nerwowego. ChPL mówi jasno: osoby przyjmujące lorazepam nie powinny pić alkoholu. Zatrucie alkoholem jest wręcz przeciwwskazaniem do podania leku.

Najgroźniejsze jest połączenie z opioidami, także przeciwbólowymi: grozi sedacją, depresją oddechową, śpiączką i zgonem. Działanie uspokajające i wpływ na oddychanie nasilają też leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, nasenne, przeciwpadaczkowe, uspokajające leki przeciwhistaminowe, środki do znieczulenia i leki zwiotczające mięśnie.

Lorazepam jest przetwarzany m.in. przy udziale enzymów cytochromu P450. Cymetydyna, disulfiram, fluwoksamina, fluoksetyna, omeprazol, erytromycyna czy ketokonazol mogą nasilać jego działanie, a ryfampicyna, fenytoina i karbamazepina osłabiać. Doustna antykoncepcja również może osłabiać działanie lorazepamu. Powiedz lekarzowi o wszystkich lekach i suplementach, które przyjmujesz.

Czy po Lorafenie można prowadzić samochód

Według ChPL senność, niepamięć, osłabiona czujność i trudności z koncentracją mogą w czasie kuracji Lorafenem ograniczać twoją zdolność do kierowania pojazdami i pracy przy maszynach. Przy zbyt krótkim śnie ryzyko spadku czujności rośnie. Zanim usiądziesz za kierownicą, omów to z lekarzem i oceń swój stan uczciwie: jeśli czujesz senność lub spowolnienie, nie prowadź.

Lorafen a uzależnienie i wykaz substancji psychotropowych

Lorazepam jest substancją psychotropową z grupy IV-P według rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych. Tak samo zakwalifikowano inne benzodiazepiny.

Stosowanie przez dłuższy czas może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego, które według ChPL może rozwinąć się także przy dawkach terapeutycznych. Im wyższa dawka i dłuższa kuracja, tym ryzyko większe. Bardziej narażeni są też pacjenci z przebytym uzależnieniem od alkoholu, narkotyków lub leków oraz osoby z zaburzeniami osobowości. Po kilku tygodniach może też słabnąć skuteczność leku.

Nagłe przerwanie leczenia po rozwinięciu się uzależnienia wywołuje objawy odstawienia: bóle głowy i mięśni, niepokój, napięcie, splątanie, zaburzenia snu, drażliwość. W cięższych przypadkach pojawia się utrata poczucia rzeczywistości, nadwrażliwość na światło, hałas i dotyk, drętwienie kończyn, omamy i drgawki. Podczas odstawiania możliwy jest też efekt z odbicia, czyli przejściowe nasilenie objawów, z powodu których lek włączono.

Kto nie może przyjmować Lorafenu

Według punktu 4.3 ChPL leku nie stosuje się przy:

• nadwrażliwości na pochodne 1,4-benzodiazepiny lub składnik pomocniczy,
• ciężkiej niewydolności oddechowej i zespole bezdechu sennego,
• ciężkiej niewydolności wątroby i nerek,
• jaskrze z wąskim kątem przesączania,
• miastenii,
• ostrej porfirii,
• zatruciu alkoholem albo lekami o działaniu na ośrodkowy układ nerwowy.

Ciąża, karmienie piersią i badania kontrolne

W ciąży Lorafen jest przeciwwskazany, szczególnie w I i III trymestrze. Gdy lorazepam jest przyjmowany w ostatnich tygodniach ciąży, u noworodka może dojść do spadku temperatury ciała i ciśnienia, zaburzeń rytmu serca i oddychania oraz słabszego odruchu ssania. Gdy starasz się o dziecko lub przypuszczasz, że możesz być w ciąży, skontaktuj się z lekarzem. W trakcie leczenia nie należy karmić piersią.

Przy dłuższym leczeniu ChPL zaleca okresowe badanie krwi (morfologia z rozmazem) i moczu. Ostrożności wymagają też choroby nerek, porfiria i leczona jaskra z otwartym kątem przesączania.

Odpowiedniki Lorafenu i gdzie sprawdzić cenę

Inne tabletki z lorazepamem dostępne w Polsce to Lorabex, Lorazepam Orion oraz Lorazepam TZF, spotykane w mocach 0,5 mg, 1 mg i 2,5 mg. Lorazepam występuje też w postaci roztworu do wstrzykiwań, który nie jest zamiennikiem tabletek. O zamianie preparatu decyduje lekarz, a w granicach recepty może ją zaproponować farmaceuta.

Nie łącz Lorafenu z innym lekiem z lorazepamem ani z inną benzodiazepiną na własną rękę. Przejście na inną substancję, np. alprazolam, to zmiana leczenia, którą ustala lekarz prowadzący.

Cena zależy od mocy, wielkości opakowania i apteki. Status refundacji sprawdzisz w ogłaszanym przez Ministra Zdrowia wykazie refundacyjnym, a bieżącą cenę poda apteka.

E-recepta na Lorafen i kontynuacja leczenia

Lorafen wydaje się na receptę Rp. Ponieważ zawiera substancję psychotropową grupy IV-P, receptę trzeba zrealizować w ciągu 30 dni, również gdy ma postać elektroniczną (art. 96a ust. 7 pkt 4 Prawa farmaceutycznego).

Lorafenu nie kupisz bez recepty. Oferty w internecie, które pomijają ten wymóg, pochodzą z nielegalnych źródeł, a tabletki mogą być podrobione i zawierać nieznaną substancję.

Online da się tylko przedłużyć leczenie, które już prowadzisz i które jest udokumentowane. Rozpoznanie i decyzja o włączeniu lorazepamu należą do psychiatry na wizycie. Przy recepcie bez badania na lek z grupy IV-P obowiązuje § 7 ust. 2b rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje: ostatnie badanie nie może być starsze niż 3 miesiące. Lekarz weryfikuje też w systemie P1 albo w wywiadzie, czy dotąd przepisana ilość nie powinna jeszcze wystarczyć.

W receptaai wypełniasz formularz z wywiadem i składasz wniosek o e-receptę psychiatryczną. Wniosek ocenia lekarz, a jeśli czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Lekarz może odmówić. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi.

Jeśli objawy lęku się nasilają albo potrzebujesz leku coraz częściej, porozmawiaj o tym ze swoim psychiatrą. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.